Mest leste :
1.
 Hardangergullsmed bak fulltreffaren NR01
2.
 "Prøvekøyring" av ny heimebane
3.
 Målmedviten musikkstudent på springbretttet
4.
 Stein på stein
5.
 Dårlege vegar pregar kvardagen i Hordaland
6.
 H.M. Dronning Sonja stiller ut i Galleri G. Guddal i jubileumsåret
7.
 Nytt lys i mørketida
8.
 Snarvisitt i "Skuggane sin dal" før lyset vart tent
9.
 "På ein søndag" ut på høyring
10.
 Festidalen byttar helg
11.
 Endringar i reglar for opptak til høgare utdanning
12.
 Folkebiblioteka som debattarena
13.
 Vil ha innspel frå innbyggarane
14.
 Til kamp for råderett over krafta
15.
 Tru det eller ikkje - årets tema er LØGN
16.
 150 tunnelar på Vestlandet vert rusta opp
17.
 På Radio Folgefonn onsdag
18.
 Rekordmange vel norsk flagg
19.
 Rekordomsetning på Grüne Woche i 2018
20.
 Noreg får som første land spesialtrent innsatsteam for helsekriser

Viktig engasjement for den norske brunbia
- Publisert 8. august 2017 av Mannsåker, Tone Marie
bier
Clik on image for large version
arkivbilete

I mange år har me høyrt at honningbiene døyr ut i verda. Dramatiske tilstandar med massedaude har skapt store overskrifter. Dei norske honningbiene har ikkje fått like mykje merksemd, trass i at dei og er kritisk trua

Honningbier vert halde som husdyr over store deler av verda. I Noreg har me tre ulike honningbier: krainer, buckfast og den brune bia - også kalla nordisk brunbie. Brunbia er Noregs nasjonale bierase og den er kritisk trua. Likevel har Norge ein av dei største kjende bestandane i verda ifylgje ei pressemelding frå Norsk Birøktarlag.

Opphavet til den nordiske brunbia er usikkert. Den utvikla seg adskilt frå dei øvrige honningbiene i Asia og Afrika for omkring 280 000 år sidan. Då dekka brunbia størstedelen Europa frå Ural i aust, til Irland i vest, frå Sveits/Frankrike i sør til Noreg i nord. I dag er det så vidt levedyktige populasjoner av brunbia i Norden, og i store delar av Europa er den nesten borte.

"Vikingebier"

Det er funne fragment av brunbier frå arkeologiske utgravingar, deriblant dei såkalla "vikingebiene" frå 1100-talet i Oslo. Det er lite truleg at vikingane hadde tambier, så honningen dei brukte til å søta mjøden med, meiner Birøktarlaget vart hausta frå ville bier som hadde bol i store og gamle trær.

Utbreiinga av landbruket førte til at skogane vart hogde for å gi plass til beitande dyr og dyrking av korn. Då dei gamle trea forsvann vart det færre villbier og menneska skjøna at dei måtte hjelpa biene med bustad for å få tak i honning. Dei første nedteikningar om birøkt i Noreg stammar frå 1700-talet. Ein bisverm som produserte mykje honning var verdfull, ettersom sukker var svært kostbart fram til 1800-talet.

Honningbier representerer store verdiar også i dag. I 2015 var verdien av norsk honningproduksjon anslått å vera omkring 200 millionar kroner. Verdien av biene si pollinering både av ville og kultiverte vekstar, antas å være langt større ifylgje Birøktarlaget.

Brunbia sin status i dag

Innføring av nye bieraser etter andre verdskrigen til brunbia sine opphavelege område, har ført til at den har vorte utvatna og utkonkurrert. Slik innføring har vore gjort i stort omfang både i Europa og Noreg, og er årsak stor tilbakegang for den ein gong svært utbreidde brunbia.

Utvatninga skjer når dronningane parar seg med fleire dronar (hannbier) frå ulike bisamfunn og ulike rasar, på den einaste paringsturen ho har i løpet av livet. Pressemeldinga fortel at krysningsbier ofte vert sinte og uregjerlege, og deier ikkje populære hjå birøktarar. For å unngå innkryssing av andre rasar på dronningane sin paringstur, må det ikkje finnast bifolk av andre rasar i mange kilometers omkrins frå avlskubane.

I åra etter 2010 var det var fleire utbrot av den svært smittsame og alvorlege sjukdomen "open yngelråte" i eit av brunbia sine kjerneområde i Noreg. Det gjekk derfor hardt utover den norske brunbiebestanden då tusenvis av bifolk i dette området, vart avliva for å hindra sjukdomen i å etablera seg i landet.

For å styrka avlsmateriale med brunbier, fortel Norges Birøkterlag at dei dei seinare åra teke inn brunbier frå det norske reinavlsområdet som vart etablert allereie i 1987. Birøktarlaget har og prøvd å importera avlsdyr frå ulike europeishar ke land, men det har vore vanskeleg grunna sjukdomssituasjonen for honningbier i Europa.

Aukt aktivitet for brunbia

Då bestanden av brunbier i Noreg var på sitt lavaste for få år sidan, tok nokre interesserte birøktarar ansvar og etablerte Norsk Brunbielag. Laget er i dag ein viktig aktør i arbeidet med å auka interessa for og kunnskapen om brunbia i Noreg. Laget melder at interessa for brunbia blant andre birøktarar har eksplodert dei siste par åra, parallelt med ei generelt aukande interesse for birøkt.

Norges Birøkterlag og Nordisk genressurssenter, NordGen, har og teke ansvar, og saman med Brunbielaget har dei initiert fleire tiltak for å styrka brunbiemiljøet i alle dei nordiske landa. Saman har dei mellom anna kartlagt brunbia sin status i Norden, etablert eit nordisk nettverk og utarbeidd ein felles nordisk handlingsplan for bevaring av den nordiske brunbia.

Større etterspurnad enn tilbod

På 2010-talet var antalet birøktarar og brunbier nesten halvert i høve til birøkten si storheitstid på 80-talet og birøktarar og brunbier var omtrent like trua. Dei siste tre-fire åra har trenden snudd, og både birøkt og brunbier er i sterk vekst i Noreg.

Eit godt avlsarbeid har gitt oss ei brunbie som i dag er etterspurd både nasjonalt og internasjonalt. For tida er etterspurnaden langt større enn norske brunbieprodusentar kan levera.

Dette meiner Norsk Birøktarlag lovar godt. -  Bevaring av den brune bia er ikkje et museumsarbeid. Den brune bia skal vera levedyktig og produktiv. På den måten vil norske birøktarar igjen ta den i bruk og sikra framtida for den brune bia, Noregs nasjonale honningbie.

 Tips noen om denne saken
Sende til flere mottakere? Separer adressene med komma.





VG RSS
1.
 Mann pågrepet etter økseoverfall i Danmark
Politiet har pågrepet en 29 år gammel mann mistenkt for drapsforsøk etter at et ungt par ble overfalt på en bensinstasjon lørdag.
2.
 Vurderer bedre kontroller for våpenkjøp i USA
Demokrater og republikanere vil fremme en tverrpolitisk lov for å forbedrede bakgrunnsjekker. Men elever som demonstrerer for strengere våpenlovgivning krever mer.
3.
 911-operatør døde i krasj: Politiet mistenker beruset pastor
Lørdag kveld mistet Jenna Bixby (30) fra Minnesota livet da en pastor krasjet inn i bilen hennes.
4.
 – Bommer hvis de tror det bare er å hente en mix-stafett-medalje
PYEONGCHANG (VG) Emil Hegle Svendsen og Johannes Thingnes Bø advarer de som bare tror det er å «hente» en norsk medalje på tirsdagens mix-stafett.
5.
 Hockeygutta: Det er nå eller aldri
PYEONGCHANG (VG) Petter Thoresens (56) første OL-lag er snublende nær en historisk kvartfinale 24 år etter at han selv spilte da Norge siste gang vant en ishockeykamp i vinterlekene.
6.
 Tillerson om Nord-Korea: – Vi bruker ikke gulrot, vi bruker pisk
Den amerikanske utenriksministeren Rex Tillerson sier at USA vil fortsette å prøve og løse krisen på diplomatisk vis – helt til første bomben faller.
7.
 Avslutter leteaksjon i Ulsteinvik
Hovedredningssentralen lette mandag kveld etter en båt i mulig havsnød etter at en person mener å ha observert nødraketter vest for Ulstein sentrum på Sunnmøre. Like etter midnatt ble aksjonen avsluttet.
8.
 Kosovo 10 år etter: Eldre nektes pensjonen sin
PRISTINA ( VG) I Kosovo lever eldre på småpenger, fordi Serbia ikke vil utbetale pensjon til innbyggerne i et land de ikke anerkjenner.


Søk på Radiofolgefonn.no


LOKALE KAMERA

ODDA

VOSS

KVINNHERAD

EIDFJORD

ULLENSVANG

KVAM - ÅLVIK

BERGEN

FOLGEFONNA

GRANVIN


VEGKAMERA

LÅTEFOSS

KLØVET

SELJESTAD

RØLDALSTUNELLEN

VELURE

KVAMSKOGEN

SVELGANE / SKJERVET

EVANGER

VINJE VEST

DYRANUT

HAUKELI

HARDANGERBRUA


Dekningsområde & frekvens

Odda
 Fm:104-104,2-105,5-106
Ullensvang 
 Fm:101-105,2
Voss
 Fm:101,5-104-104,4-104,8-106,3
Granvin
 Fm:101-107,3
Ulvik
 Fm:107
Eidfjord
 Fm: 104-105,9
Kvam
 Fm:104-106-107,3
Jondal
 Fm: 106-107,3
Frekvenskart

Levert av MindIT Solutions AS i samarbeid med Aarekol IT Kompetanse